رایانش ابری

دسکتاپ شخصی در بستر ابر

Cloud Computing به معنای اجرای یک درخواست در سرورهایی است که کاری به لوکیشن کاربر ندارند. در پردازش ابری یک ارائه‌دهنده اصلی وجود دارد که زیرساخت‌ها و تجهیزات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری یک محصول را آماده می‌کند. افراد یا شرکت‌های متقاضی این محصول به جای ایجاد یا خرید و نصب آن به شکل فیزیکی، با استفاده از اینترنت امکان استفاده از این زیرساخت را به شکل اشتراکی پیدا می‌کنند. در واقع یک شرکت ارائه‌دهنده سرویس وظیفه میزبانی منابع، اطلاعات، داده‌ها و زیرساخت ایجاد شده برای یک نرم‌افزار به همراه پردازش‌هایی که بر روی آن انجام می‌شود را بر عهده دارد.

افراد و شرکت‌های دیگر براساس میزان نیاز خود و از راه دور از خدمات آن نرم‌افزار استفاده می‌کنند. در این مدل شرکت‌ها دیگر نیازی به سرور یا هارد دیسک فیزیکی و ایجاد زیرساخت ندارند. این سرویس را می‌توان به شبکه برق‌رسانی تشبیه کرد که مشترک بدون نیاز به تجهیز نیروگاه، یا تخصص کافی در شیوه‌ی تولید برق و مکان دقیق تولید آن، تنها با اتصال از طریق یک درگاه، انرژی لازم برای استفاده از وسایل الکتریکی خود را تامین می‌کند.

تکنولوژی محاسبات ابری بر چند اصل مهم استوار است:

خدمات‌رسانی اینترنتی مانند شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها، خرید آنلاین، برنامه‌های تاکسی‌یاب، بانکداری الکترونیکی یا هر نوع خدمت مشابه این که امکان به ‌اشتراک‌گذاری اطلاعات در آن‌ها وجود دارد، به لطف محاسبات ابری شکل کاملی گرفت و مزایای آن در زندگی روزمره‌ی افراد عادی پررنگ‌تر شد. امروزه در ایران نمونه‌های رایانش ابری به‌شکل مشخصی برای عموم در دسترس است. دسترسی به برنامه‌هایی مانند اسنپ و تپسی، انجام امور بانکی از طریق موبایل، به ‌اشتراک‌گذاشتن حجم انبوهی از عکس، فیلم و متن در فضای مجازی یا استفاده از خدمات الکترونیک شرکت‌ها برای پیگیری امور اداری، برای ما کاربران ایرانی حاکی از آن است که آثار رایانش ابری در بالا رفتن کیفیت زندگی، بیش از پیش مشهود شده است. البته برای آن دسته از کاربران خدمات فناوری اطلاعات که به‌طور مشترک روی اسناد و پروژه‌ها کار می‌کنند یا دائم در حال سفر هستند، هم‌چنین کاربرانی که نگران هزینه‌‌ها هستند و نیازهای آنان به خدمات در حال افزایش است، رایانش ابری تحول شگرفی است تا آنان بتوانند با کم‌ترین زمان و هزینه، با همکاران خود در تماس باشند و کارهای پروژه‌ی خود را پیش ببرند.

نرم‌افزارهای ابری مانند نرم افزار حسابداری نمونه دیگری از کاربردهای این تکنولوژی است که امروزه بسیاری از سازمان‌ها به علت مزایای مختلف از جمله کاهش محسوس هزینه‌ها شروع به استفاده از این نرم‌افزارها کرده‌اند. اصطلاحی به نام on-premise وجود دارد که به معنای این است که تمام موارد یک سازمان (محصول ، سرویس، سرور و …) در اختیار خود سازمان است و برای اینکه سرویس همواره بالا باشد درگیر نگهداری سرور ، سرویس ، برق ، انرژی ، خنک نگه داشتن ، ویروس نگرفتن و … هستند.

شرکت های ارائه دهنده سرویس ابری عنوان می کنند که سازمان ها و شرکت ها تمام تمرکز خود را بر روی کسب و کارشان قرار دهند و دردسرها و چالش های یاد شده در زمینه سیستم های کامپیوتری را به عهده آن ها بگذارند. در قراردادی که بین سازمان و شرکت ارائه دهنده Cloud تنظیم می شود تمام موارد حائز اهمیت ذکر می شود و شرکت ارائه دهنده موظف به انجام این موارد خواهد بود. همچنین نیروی انسانی ای که سازمان برای سیستم های کامپیوتری در نظر گرفته می تواند در راستای اهداف اصلی سازمان به کار گرفته شود و همین امر میزان قابل توجهی صرفه جویی در نیروی انسانی و هزینه های مربوط به آن را در پی خواهد داشت. در رایانش ابری ، دغدغه محاسبه دقیق تعداد کاربران و منابع مورد نیاز آن ها نیز کنار می رود و امکان اضافه یا کم کردن تعداد کاربران و همچنین سخت افزار تعیین شده برای آن ها نیز وجود دارد.

مزایای رایانش ابری

بدون شک هر تکنولوژی و فناوری جدیدی مزایا و معایب خاص خود را دارد. اما تجربه ثابت کرده که مزایای رایانش ابری بسیار بیشتر از چالش‌ها یا احیانا معایب اندک آن است. البته نقش شرکت‌های سرویس‌گیرنده هم در تعیین این مزایا می‌تواند تاثیرگذار باشد. در ادامه مهم‌ترین مزایای پردازش ابری را به زبان ساده بیان می‌کنیم.

کارایی بالاتر

صرفه جویی در هزینه ها

تسهیل در دسترسی

کاهش نیروی انسانی

به روز رسانی خودکار

امنیت بالا

به اشتراک گذاری داده ها

پشتیبانی از سیستم های قدیمی​

کارایی بالاتر سرویس شما

با استفاده از خدمات رایانش ابری زیرساخت قدرتمندی برای مشتریان خود فراهم می کنید که منابع مورد استفاده به صورت مداوم درحال بررسی و ارتقا هستند که امکان چنین چیزی در زیرساخت های سنتی به آسانی فراهم نیست. در واقع شما از به روزترین منابع موجود با صرف کمترین هزینه ممکن برخوردار می شوید و همین امر تاثیر به سزایی در عملکرد شما خواهد داشت چرا که تمرکز اصلی شما معطوف به کسب و کار و محصول و خدمات خودتان خواهد بود و درگیر حاشیه های مرتبط با زیرساخت خود نخواهید بود.

صرفه جویی در هزینه ها

برای شرکت‌ها و خصوصا کسب‌وکارهای نوپا، کنترل هزینه برای ادامه حیات سازمان بسیار کلیدی است. در گذشته این شرکت‌های بزرگ بودند که با هزینه بسیار بالا توان ایجاد، ساخت و نصب یک نرم‌افزار به شکل فیزیکی را داشتند. بنابراین شرکت‌های کوچک و متوسط که این امکان را نداشتند، خود به خود از میدان رقابت خارج می‌شدند. اما پردازش ابری باعث شده تا این شرکت‌ها به راحتی و از راه دور و به میزان نیاز و تقاضای خود به نرم‌افزار مورد نیازشان به شکل اشتراکی دسترسی داشته باشند. بنابراین هم به میزان مصرف خود پول پرداخت می‌کنند و هم نیازی به صرف هزینه برای ایجاد زیرساخت ندارند. به علاوه اینکه در پردازش ابری نیازی نیست که در ابتدا از بالاترین و بهترین منابع استفاده کنید بلکه می توانید بخشی از خدمات پایه ای را دریافت کنید و در آینده بسته به گسترش و رونق کسب و کارتان ، آن ها را ارتقا دهید. با بهینه سازی منابع صرفه جویی بسیاری در هزینه ها می شود و علاوه بر آن از اتلاف انرژی و بودجه نیز جلوگیری می شود.

تسهیل در دسترسی

فناوری ابری دسترسی‌ها را بسیار آسان کرده و محدودیت‌های مکانی و زمانی را کاملا از بین برده است. کاربران برای استفاده از هر نقطه دنیا، تنها به پهنای باند اینترنت خوب نیاز دارند. این مزیت می‌تواند یک فرصت فوق‌العاده برای دورکاری و مدیریت از راه دور فعالیت‌ها باشد. به علاوه اینکه قطعی سرورها دغدغه ی بسیار مهمی برای شرکت ها و سازمان هاست. تنها ساعاتی قطعی سیستم برای یک شرکت می تواند زیان های هنگفتی را به مجموعه وارد کند.با استفاده از رایانش ابری می توانید بدون قطعی به سرویس دهی بپردازید چرا که به محض بروز مشکل در بخشی از منابع قابلیت انتقال و استفاده از سایر منابع وجود دارد تا خدمات دهی شما قطع نشود.

کاهش نیروی انسانی

در سیستم‌های سنتی نیاز به نیروی انسانی متخصص و ماهر برای ایجاد و آماده‌سازی زیرساخت نرم‌افزار وجود داشت. اما یکی از مهم‌ترین مزایای رایانش ابری این است که این اقدامات توسط شرکت سرویس‌دهنده انجام می‌شود. بنابراین شرکت‌های سرویس‌گیرنده می‌توانند نیروی خود را در فعالیت‌های مهم‌تر به کار گیرند.

به روز رسانی خودکار

در روش‌های سنتی باید همواره هزینه‌ای صرف بروزرسانی نرم‌افزار می‌شد. اما نرم‌افزارهای ابری به شکل خودکار و بدون هزینه به‌روزرسانی می‌شوند.

امنیت بالا

زیرساخت‌های ایجاد شده توسط شرکت‌های بزرگ بسیار قابل اطمینان‌تر از زیرساخت‌ سایر شرکت‌هایی است که تخصص اصلی آنها در این زمینه نیست. ضمن آنکه عمل پشتیبان‌گیری ابری و تهیه نسخه پشتیبان از داد‌ه‌ها و اطلاعات توسط آن‍ها انجام می‌شود تا در صورت از بین رفتن اطلاعات در یک نقطه، اتفاق خاصی رخ ندهد. بنابراین امنیت رایانش ابری معمولا بیشتر از شیوه‌های سنتی است.

به اشتراک گذاری داده ها

کارکنان می‌توانند از نقاط جغرافیایی مختلف و از راه دور به شکل Real time با هم همکاری کنند، داده‌های متفاوت را به اشتراک  بگذارند و به شکل همزمان به یک برنامه دسترسی یکسان داشته باشند.

پشتیبانی از سیستم های قدیمی

استفاده از تکنولوژی رایانش ابری وابسته به دستگاه و سخت افزار خاصی نیست چرا که در بستر وب ارائه می شود. از همین رو سازمان ها الزامی برای تعویض و یا بهبود سیستم های قدیمی خود ندارند.

مدل های ارائه خدمات در رایانش ابری

مدل زیرساخت به عنوان خدمت ( IaaS )

پایه‌ای‌ترین خدمات زیرساخت مانند تهیه‌ی سرور، پردازنده، فضای ذخیره‌سازی و دیگر منابع بر حسب نیاز در این مدل ارائه می‌شود. در حال حاضر غالب خدماتی که با عنوان فناوری رایانش ابری در داخل کشور ارائه می‌شود از نوع زیرساخت به عنوان سرویس (Iaas) می باشد. خدمات مربوط به زیرساخت در اینجا اغلب به معنای سخت افزار هست به این معنا که دیگر نیازی به خرید سرور و درگیر شدن در چندین قرارداد خرید ، نگهداری و پشتیبانی نیست.تنها میزان منابع موردنیاز اعم از تعداد هسته های CPU ، میزان RAM ، حافظه و… تعیین می شود و زیرساخت موردنیاز توسط شرکت ارائه دهنده ابر ، تامین می شود.

یکی از معمول ترین تفاوت هایی که وجود دارد این است که اگر سازمانی بخواهد خودش زیرساخت اختصاصی خود را راه اندازی کند، برای خرید یک سرور باید هزینه ی بسیار بیشتری را به نسبت شرکت های ارائه دهنده ابر پرداخت کند چرا که این شرکت ها به صورت تخصصی بر روی ابر و زیرساخت های مرتبط با آن کار می کنند.همچنین بسته به مدل ارائه سرویس که در ادامه به آن خواهیم پرداخت امکان به اشتراک گذاری سرورها بین چند سرویس گیرنده نیز وجود دارد.بدین ترتیب قیمت نهایی برای شرکت های ارائه دهنده ابر بسیار پایینتر از حالت اول خواهد بود و در نتیجه هم برای کاربر و سازمان و هم برای شرکت ارائه دهنده صرفه بیشتری خواهد داشت.

مدل بستر به عنوان خدمت ( PaaS )

پلتفرم به عنوان سرویس (Paas) شامل سرویس‌هایی است که به کاربران اجازه می‌دهد با استفاده از ابزارهای عرضه شده توسط ارائه‌دهنده، برنامه‌های کاربردی و نرم‌افزار ایجاد کنند.این سرویس این امکان را در اختیار دولوپرها می‌گذارد تا بدون دغدغهٔ مدیریت سرور و دیگر زیرساخت‌های مرتبط با دیتاسنتر، نیازهای هاستینگ خود را مرتفع سازند. PaaS یک محیط کاملاً آمادهٔ توسعهٔ نرم‌افزار از نوع رایانش ابری است که بر خلاف سرویس  IaaS، اصلاً نیازی به کانفیگ، نصب سیستم‌عامل و مدیریت سرور نخواهیم داشت، بلکه همه‌چیز از قبل توسط شرکت ارائه‌دهندهٔ خدمات ابری آماده شده و دولوپرها صرفاً نیاز دارند تا کدهای خود را روی سرور دیپلوی کنند.

برای درک بهتر این سرویس و مزیت های آن به این مثال توجه کنید. فرض کنید قرار است یک محصول ویندوزی را دولوپ کنیم.این محصول بر روی سیستم عامل ویندوز اجرا می شود و برای بالا آمدن این محصول نیز نیاز به سخت افزاری است که ویندوز بر روی آن اجرا شود.حال برای کار کردن این محصول ممکن است به دو سرور لینوکسی نیز نیاز داشته باشیم.در حالت عادی برای گرفتن تست های لازم باید تمام این بستر تامین شود ، حال آن که ارائه دهنده این سرویس ، این بستر را از پیش آماده کرده و دولوپر محصول خود را بر روی این بستر اجرا خواهد کرد.

مدل دسکتاپ به عنوان خدمت ( DaaS )

توسط شرکتهای ارائه دهنده نرم افزارهای third-party به عنوان یک راهکار cloud computing یا محاسبات ابری برای مجازی سازی دسکتاپ معرفی شد. قابلیتهای DaaS  متکی بر مجازی سازی دسکتاپ بوده و شامل مدیریت تسهیلاتی مانند کامپیوتر های رومیزی ، لپ تاپ ها و thin clients می شود که با استفاده از یک رابط کنترلی کاربر و یا با استفاده از دیوایس های اختصاصی درخواست های سرویس ابر را برای کاربران و سازمان ها در سرتاسر جهان انتقال می دهد.

این مدل کارامد توسط مدیریت ارائه دهندگان خدمات ابر در نقطه پایانی پاسخگویی آنها، به صورت معمول از طریق نرم افرارهای کاربردی ارائه می شود. از همین رو DaaS  جایگزین مقرون به صرفه ای نسبت به اکثر راه کارهای فناوری اطلاعات برای استفاده سازمان ها و شرکتهایی می باشد که نیازمند سطح بالایی از عملکرد و دسترسی پذیری می باشند. علاوه بر این DaaS  یک راه حل ایده آل برای سازمان های کوچک با منابع محدود می باشد. Desktop as a service به عنوان virtual desktop و یا hosted desktop services  نیز معرفی می شود که در اصل مفهوم آنها تفاوتی نمی کند.

مزایای سرویس DaaS

مهاجرت یا migration آسان به پلتفرم های بالاتر

کاهش چشمگیر در هزینه ها

پیچیدگی کم

توانایی بازیابی سوانح احتمالی

امکان استفاده از اتصالات اضطراری

افزایش کارایی و عملکرد شبکه

امکانات شخصی سازی

قابلیت اطمینان بالا

امنیت اطلاعات

مدل نرم افزار به عنوان خدمت ( SaaS )

این مدل شباهت بسیار زیادی با DaaS دارد با این تفاوت که در این سرویس کاربر تصویری از دسکتاپ را نمی بیند و تنها به محیط برنامه ی مورد استفاده دسترسی دارد. خدمات این گروه تنوع زیادی دارند، چرا که بیشتر خدمات ارائه شده از یک برنامه کاربردی می‌تواند تحت عنوان خدمات نرم‌افزاری در اختیار کاربر قرار گیرد. در روش نرم افزار به عنوان سرویس (Saas) کاربر با یک حساب کاربری و بر بستر اینترنت می‌تواند از نرم‌افزار استفاده کند. همچنین به‌روزرسانی و نگهداری این نرم‌افزارها به عهده ارائه دهنده خدمت است.

فرض کنید نرم افزار مورد نیاز شما به sql , redis و… نیاز دارد. شرکت ارائه دهنده ، لایسنس این برنامه ها را خریداری کرده و آن ها را در بستر اینترنت ارائه می دهد. کاربر نیز با صرف هزینه ی بسیار معقول تری از برنامه های مورد نیاز خود استفاده خواهد کرد. مثال دیگر اینکه ممکن است کاربری تنها هفته ای یک بار به نرم افزار های آفیس نیاز داشته باشد. شرکت ارائه دهنده سرویس SaaS عنوان می کند که به جای پرداخت لایسنس کامل مجموعه آفیس ، با پرداخت هزینه ای پایینتر بسته به میزان استفاده از نرم افزار، هزینه ی آن را به شرکت ارائه دهنده پرداخت کند.

DaaS با VDI چه تفاوتی دارد ؟

DaaS نوعی از Virtual Desktop Infrastructure) VDI) است که در ابرها میزبانی می‌شود اما VDI دسکتاپ‌های مجازی را از دیتاسنتر لوکال سازمان اجرا می‌کند. تیم IT مسئول اجرا کردن دسکتاپ مجازی VDI است که البته خرید، مدیریت و به‌روزرسانی ساختار را هم به عهده ‌دارد. DaaS چیز مشابهی است اما ساختارش ابری است درنتیجه سازمان‌هایی که اشتراک DaaS را می‌خرند نیازی به مدیریت سخت‌افزار ندارند.

برتری های DaaS نسبت به VDI

در VDI سرویس باید اصطلاحا به صورت on-demand راه اندازی شود به این معنا که سرورهای مورد نیاز باید توسط خود سازمان انتخاب و خریداری شود و سرویس نیز بر روی سرورهای سازمان راه اندازی شود. خرید سرور برای سازمان ها دردسرها و همچنین هزینه های گزافی را در پی خواهد داشت و با توجه به سیاست های موجود در سازمان ها برای نوسازی ، این سرورها پس از گذشت 5 سال باید مجددا خریداری شوند. در این حالت منتقل کردن اطلاعات از سرور قبلی به سرورهای جدید ، فرآیندی سخت و زمان بر است. در مجموع راه اندازی سرویس به صورت لوکال نیز ، امری زمان بر به نسبت سرویس DaaS می باشد و همچنین شامل هزینه ی نیروهای انسانی برای راه اندازی زیرساخت می باشد. در امر پشتیبانی نیز ، به نیروی انسانی حرفه ای مستقر نیاز است تا در صورت بروز هرگونه اختلالی ، برای رفع آن اقدام کنند. علاوه بر این ، هزینه های تعمیر و نگهداری ، استهلاک سرور و هزینه های برق مصرفی نیز امری است که در مقایسه با سرویس DaaS ، گزاف و در عین حال اجتناب ناپذیر است.

بدیهی است ، در صورت راه اندازی زیرساخت  VDI تامین امنیت سرورها و ایجاد شرایط لازم برای نگهداری از آن ها نیز امری است که به عهده ی خود سازمان است در حالی که در سرویس DaaS این وظایف به عهده ی شرکت تامین کننده خواهد بود و امنیت اطلاعات در سرویس DaaS به نسبت VDI تضمین شده تر است.

در توجیه سرویس DaaS به VDI نکته ای که قابل ذکر می باشد این است که شرکت های ارائه دهنده ی سرویس DaaS  به منظور حفظ امنیت اطلاعات ، بهبود عملکرد سرویس و سرورها و همچنین مواردی که برای یک زیرساخت الزامی است از متخصصانی خبره بهره می برد که هزینه های مربوط به این نیروهای انسانی به واسطه ی تامین موارد موردنیاز در تمام زیرساخت ها و سرورهای مختلف ارائه شده امری توجیه شده است ، کما اینکه در سازمان هایی که از VDI استفاده می کنند این هزینه اجتناب ناپذیر تنها برای پشتیبانی و نگهداری از یک سرور و زیرساخت مورد استفاده قرار می گیرد.هزینه ی لایسنس برنامه ها و سامانه هایی که برای تامین امنیت و بهبود عملکرد سرویس و سرورها نیز در نظر گرفته می شود برای سازمان هایی که از VDI استفاده می کنند به عهده ی خودشان است ، کما اینکه در سرویس DaaS این هزینه ها به عهده ی شرکت ارائه دهنده می باشد.

مدل های به کارگیری رایانش ابری

سه مدل مختلف برای به کارگیری فناوری رایانش ابری وجود دارد. فارغ از آنکه شیوه ی ارائه آن (Paas, Iaas , Saas , Daas) به چه شکل است.

ابرهای عمومی ( Public Cloud )

شیوه‌ دسترسی در این مدل به شکل عمومی است و افراد و شرکت‌های مختلف می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند.در ابر عمومی زیرساخت و منابع محاسباتی در اختیار یک شرکت است و برنامه‌های مشتریان مختلف در سرورها و سیستم‌های ذخیره‌ساز و شبکه ابری باهم قرار دارند.

ابرهای خصوصی ( Private Cloud )

ابرهای خصوصی بیشتر برای شرکت‌های بزرگ کاربرد دارد که تمایل به ایجاد زیرساخت جداگانه دارند. این زیرساخت در داخل سازمان ایجاد شده و دیگر به‌شکل عمومی نیست.البته ممکن است این فضا در مرکز داده شرکت دیگری باشد که به آن ابرخصوصی برون سازمانی می‌گویند. در این حالت همچنان مزایای ابر عمومی نیز وجود دارد. در واقع ابر خصوصی، مراکز داده مجازی شده داخل FireWall شرکت هستند.

ابرهای ترکیبی

به روشی که در آن چند ابر ارتباط دارند ( خصوصی یا عمومی) ابر ترکیبی گفته می‌شود. برای نمونه ممکن است سازمانی برای نیازهای اصلی خود مانند سرور اصلی وب‌سایت از ابر خصوصی استفاده کند ولی برای برخی کاربردها مانند کار با فایل‌های چندرسانه‌ای با ترافیک بالا از ابر عمومی استفاده کند.

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شرکت الف می باشد و هرگونه کپی برداری غیرقانونی محسوب خواهد شد